|
BfrqI puils qy aprfDI-gwTjoV qoN bcx leI kfnMUn ikho ijhf hovy?
blbIr isMG sUc, aYzvokyt, luiDafxf
awj Bfrq dy
vwK-vwK sUibaF ivc vwKry kfiedy-kfƒnF rfhIN kMm kr rhI puils ƒ BfrqI
puils df nF dy idwqf jfvy qF glq nhIN hovygf ikAuNik ienHF sfry
sUibaF dI puils dy kMm krn dy ZMg, tRyinMg qy pRBUaF ivc ieksfrqf hY.
ies qoN vI vD ky hux Bfrq aMdr ieh dfavf kIqf jf irhf hY ik nvyN
Xuwg ivc kMipAUtrIkrx hox nfl sUibaF dI puils ivc afpsI qflmyl hY.
awj ieh vI slfh mMgI jf rhI hY ik purfxy kfƒn puils dy kMm-kfr krn
leI sfriQk rhy hn jF nhIN. jy nhIN qF ienHF ivc iknHF qbdIlIaF dI
loV hY afid pRsLnF nfl ieAuN lwgdf hY ijvyN afm lokF ƒ puils aMdr
suDfr ilafAux dI iemfndfrI idKfeI jf rhI hY. ies Brosy ƒ byBrosgI
ivc bdlnf inrfsLfvfdI pRgtfvf hovygf qy bhuqI afs rwKxI afpxy afp ƒ
DoKy df isLkfr hox vflI gwl qoN Gwt nhIN hY.
isrP ikqfbF df
igafn rwKx vfly qy hux qwk BfrqI muwK Dfrf (byamlI qy byamnI dy kfƒn
dI Dfrf) ivc kMm kr rhy puils AuWc-aiDkfrIaF aqy qjLrbykfr aPsrsLfhI
leI kfƒn dI sLbdfvlI ijLafdf mhwqqf nhIN rwKdI ikAuNik AunHF ny
kfiedy-kfƒnF ƒ awKoN proKy kr ky kMm krn dI afdq pfeI hoeI hY. ijQoN
qwk purfxy kfƒnF dI sLbdfvlI ivc nuks kwZx qy nvyN kfƒn bxfAux
vfilaF dI gwl hY AunHF df igafn isrP ikqfbI hY nf ik amlI. ienHF
nvyN kfƒnF dI sLbdfvlI vI aijhy mfihrF ny hI GVI huMdI hY. ienHF
kfƒnF dI jLmInI pwDr ’qy ho rhI vrqoN qy kuvrqoN qoN nvyN kfƒn dy
GfVy AuWkf hI axjfx hn jF jfx-buwJ ky BulyKf-pfAU kMm kr rhy hn.
awj socx vflI
gwl ieh hY ik lokqMqr ivc kfƒn nuksrihq hovy aqy nfl hI Aus kfƒn ’qy
aml krn qy krvfAux vfly ivakqI dI pVHfeI, tRyinMg, qjLrbf Bfv
sMpUrnqf ƒ vI axdyiKaf nf kIqf jfvy.awj mnuwK ivc sMpUrnqf dI ikrn
bhuq Gwt njLr afAuNdI hY. kfƒn aijhy hn ik aDUry mnuwK ƒ mnmfnI krn
dI KuwlH ijLafdf idMdy hn. ijs kfƒn ivc mnuwK ƒ mnmfnI krn dI KuwlH
hovygI Auh kfƒn vI mnuwK vFg aDUrf hI rhygf. ies leI svfl pYdf huMdf
hY ik hiQafr vDIaf hovy jF Aus ƒ clfAux vflf? awj smF bdlx nfl ienHF
dohF dI hI jLrUrq ijLafdf mihsUs hox lwgI hY.(Whether gun is
important or man behind the gun? In Mordern age both are equally
important.) pr amlF leI gMBIrqf ivc kmI hox kfrn ies gwl vwl iDafn
nhIN idwqf jf irhf. iehI kfrn hY ik aMgryjLF dy smyN qoN bxy
kfiedy-kfƒn awj vI Auny hI asrdfr njLr afAuNdy rhy hn ijMny ik pihlF,
ikAuNik BfrqI hukmrfnF jF aPsrsLfhI dI asl ivc kfƒn ’qy aml krn dI
mnsLf nf rhI hY qy nf hI hY.
ijnHF lokF ny
jLmInI hkIkq dyKI hY Auh jfxdy hn ik iks qrHF muwTI Br puils aiDkfrI
afpxy isafsI pRBUaF dy iesLfry ’qy pMjfb aMdr mnuwKqf df iKlvfV krdy
rhy hn. iek smF sI jdoN ijLlHy dI puils ’qy njLr rwKx leI ijLlHf
mYijstRyt asrdfr BUimkf inBfAuNdf sI. Auh asrdfr BUimkf inBfAux ivc
qF hI shfeI huMdf sI ikAuNik ijLlHy df puils muwKI Aus ƒ jvfbdyh sI.
ieQoN qwk ik ijLlHf puils muKI dI ‘slfnf gupq irport’ ijLlHf
mYijstRyt hI iqafr krdf sI. ijLlHf mYijstRyt qoN ieh aiDkfr Kohx nfl
ijLlHf puils Kud-muKiqafr bx geI aqy Auh pRFq dy iek jF vwK-vwK
qfnfsLfhF hyT kMm krn ƒ hI afpxI jvfbdyhI smJx lwgI. puils ’qy
aPsrsLfhI ivc jvfbdyhI df sMquln tuwt igaf qy vDIkIaF ny nvF ruwK
aKiqafr kr ilaf qy puils Kud awqvfdI bx bYTI. dysL dI eykqf qy
aKMzqf ƒ kfiem rwKx dy nF nfl, isafsqdfnF ny vI puils dy awqvfdI hox
df pwK pUiraf. iswtf ieh inkilaf ik isafsqdfn aprfDI rUp aKiqafr kr
gey qy puils aprfDIaF dI POj bx geI. ies POj qoN kfƒn dy aml dI afs
rwKxI hfsohIxI gwl bx ky rih geI hY. awj kfƒn aprfDIaF leI nhIN hY
sgoN puils afpxy aprfDI igrohF dI asl aprfD dr (ijs qoN kmfeI hY)
nMU Gtf ky idKfAuNdI hY qy Aus dy bdly afpxy tfAUtF rfhIN ipMzF,
ksibaF, sLihrF ivcoN Coty iksm dy aprfDIaF dI pnIrI iqafr krky aprfD
dr ’qy pUrf kfbU ivc hox dI sPlqf df ishrf lYNdI af rhI hY. asl ivc
hux puils aprfD rokdI nhIN sgoN aprfD vDfAux leI aprfDI pYdf krdI hY.
ies aml ƒ jfrI rwKx leI puils iksy nf iksy ZMg nfl afpxy isafsI
pRBUaF nfl rl ky "kfƒn df rfj" bxfeI rwKx leI sfry aKiqafr afpxy hwQ
ivc lYxf cfhuMdI hY.
hux qwk df
qjLrbf dwsdf hY ik qjLrbykfr puils aPsr jfxdy hn ik Bfrq aMdr
kfiedy-kfƒnF dI bhuqI mhwqqf nhIN hY sgoN zMg tpfAU ZMg-qrIky nOkrI
krn leI afAuxy jLrUrI hn. mOjUdf siQqI ivc puils ƒ nvyN jF purfxy
kfƒnF nfl lYs krn nfl puils dy mfVy suBfa, Aus dI mfniskqf, luwt-Koh
(vgfrF) qy qrwkIaF lYx leI jI-hjLUrI dIaF afdqF ivc qbdIlI huMdI
iblkul hI njLr nhIN afAuNdI.ies leI iekwly puils mihkmy ƒ pihlF
nfloN vI vwD sLkqIsLflI bxfAuxf lok rfj leI bhuq vwzf mjLfk
hovygf.awgoN koeI lfpqf kIqf ivakqI puils dI kfrvfeI hY jF aprfDIaF
dI, nMU jfnxf hor vI musLikl kMm ho jfvygf.
jdoN vI koeI
qjLrbykfr aPsr ieh kihMdf suxIdf sI ik kfiedy-kfƒn bhuqf kMm nhIN
krdy qF ieAuN lwgdf sI ik ijvyN kfƒn dy hI rKvfly kfƒn qoVn dI slfh
dy rhy hox. ieQy mn krdf hY keI dyKy qy axdyKy qjLrby sFJy kIqy jfx
ijvyN ik dyKx ivc afieaf hY ik Bfrq ivc kOmFqrI pwDr ’qy idKfAux leI
kfiedf-kfƒn qF hY pr afm afdmI dI surwiKaf jF Aus nfl puils vloN
kIqy vrqfvy smyN pflxf krn leI nhIN. iek dPf puils ny iek vkIl sfihb
ƒ hwQkVI lf ky sLFqI BMg hox qoN rokx leI adflq ivc pysL kIqf. ieh
dyK ky vkIlF ivc kfPI ros PYl igaf. vkIl sfihb ƒ adflq ’c pysL krn
qoN pihlF hI kuJ Ausdy imwqr aqy josLIly vkIl puils ƒ suprIm kort
vloN kIqy hukm idKfAux gey ik hQkVI lfAuxI gLYr-kfƒnI krfr idwqI
hoeI hY. Auh puils aPsr aMdro aMdrI hws irhf sI ik jy ieh kfƒn sB
leI hY qF ieh puils muKI dy dPqr af ky ieh kfƒn qy hukm isrP vkIl dy
mfmly ivc hI ikAuN idKfey jf rhy hn? Aus puils aPsr ny bVy TrMHmy
nfl ikhf ik puils ƒ kfiedy-kfƒn idKfAuxf gDy dy gl ivc GMtI pfAux
vflI gwl hY. ieh kfƒn qusIN kcihrI ivc idKfieE jo asIN krnf sI kr
idwqf. hwQkVI lfAux qoN pihlF afigaf lYxI huMdI hY. jy hwQkVI lf ky
dosLI / AuWqrvfdI pysL kIqf hovy qF Aus leI puils vloN kfrn dws ky
drKfsq pysL krnI huMdI hY qy afigaf imlx ’qy hI hwQkVI lfeI rwKI jf
skdI hY. pr afm krky aijhf nhIN kIqf jFdf. pr jo kys kOmFqrI pwDr
’qy pVqfl df ivsLf bx jfvy Aus ivc aijhI kfgjLI kfrvfeI sB idKfeI
huMdI hY.
isafsI lok qy
kfnMUn:
huxy hI BfrqI
loksBf dy spIkr - suGV jfxy jFdy isafsqdfn, somnfQ cYtrjI ny isafsI
aMdfjL ivwc ikhf, "cMgy lokF qy iemfndfr XuvkF nMU isafsq ivwc dfKLl
hoxf cfhIdf hY[[[[[[[[[pr jy ieh dUr rhy qF dysL df BivwK KLqiraF
Biraf hI hovygf" ieh gwl vI lokF dy isr mVH ky KLud dosL mukq ho gey
jdoN ik Auh cMgI qrHF jfxdy hn ik ies dysL aMdr srpMc, kONslr afid
qoN lY ky Aupr qk afgU AuBfrn dI pRxflI (tfAUtiejLm) kI qy ikvyN hY?
iesy krky Auh afpxI pfrtI ivc drvysL isafsqdfn hn. iesy pRkfr
dUsrIaF pfrtIaF aMdr bYTy keI aijhy drvysL isafsqdfn "mKOty" vjoN
vrqy jFdy hn. imsfl vjoN sRI atl ibhfrI vfjpeI jI, pRDfn mMqrI zfktr
mnmohn isMG, sRImqI sonIaf gFDI qy Aus dy puwqr-puwqrI. jy nrismhf
rfE nMU ‘mfzrn cfxikaf’ df nF idwqf jf irhf hY qF sRI hrikRsLn
surjIq leI vI hux qoN hI aijhf nF ivdysLI ivcfrDfrf dy hfmIaF nMU
lwB lYxf cfhIdf hY.
dysL pRqI ies
pRkfr cuwpDfrI rwKx df aks qF ienHF drvysLF df bixaf hI hoieaf hY.
bfkI isafsqdfnF dI qulnf qF aprfDI-gwTjoV nfl kIqI hI jFdI hY.jy
lokF ny sMsd mYNbrF afid dI cox aprfDI-gwTjoV ’coN KVHy AumIdvfrF
ivcoN hI krnI hY qF vot dy aiDkfr df vI koeI arQ nhIN rih
jFdf.aprfDI cuxy jfx leI vI lokF nMU dosLI nhIN Tihrfieaf jf
skdf.hux kfnMUn ivc suDfr ilafAux qy iPr lfgU krvfAux dI afs iks qoN
rwKI jf skdI hY?
ieh gwl ieQy
hI muwk nhIN jFdI. Bfrq aMdr sB dosLIaF nfl ieko ijhf vrqfa nhIN
kIqf jFdf. huxy hI jYieMdr srsvqI sLMkrcfrIaf dy kys dI gwl lY lvo.
pUrI BfrqI jnqf pfrtI Aus dy hwk ivc pwbF-Bfr hY BfvyN Auh kql dy
kys df dosLI hY . iesy qrHF hI dosL hY ik pRDfn mMqrI ny vI Aus nfl
awCf vrqfE rwKx leI qfimlnfzU dI muwK mMqrI ƒ icwTI ilKI hY. ies qoN
spsLt sMkyq jFdf hY ik afm afdmI leI knMUn hor hY. ieh iek dosLI dy
nF ’qy ‘isafsq dI Kyz’ hY jF ‘kfƒn df rfj’? hux qF ies ivsLy ’qy hor
vI BFq-BFq dIaF gwlF hox lwg peIaF hn. gwl kI ieQy aprfD isafsq hY
qy isafsq aprfD hY. iPr kfnMUn lfgU hox df svfl ikvyN pYdf hovy?
kfƒn dI sLbdfvlI aqy ivafiKaf mfieaf dI Kyz bx ky rih geI hY. Auh
awj bhuqI krky aprfDIaF qy isafsqdfnF pfs hI hY. ies leI kfƒn dI
sLbdfvlI qy mfieaf df gihrf myl hY jdoN ik ‘kfƒn df rfj’ alop ho
cuwkf hY. pwpU Xfdv vrgy mhFblI jylH aMdroN mobfiel PonF ’qy hI
aprfD krvf skdy hn qy srkfrI aPsrF ƒ afpxy anusfr kMm krn dIaF
hdfieqF dy skdy hn. bfhrly isafsI afgU jylH aMdroN hI aprfDIaF ƒ
vrqx ivc sPl ho rhy hn. ieh aprfDI kfƒn qMqr dIaF awKF ivc Gwtf
pfAux leI sB kuJ kr skdy hn. aijhI siQqI ivc kfƒnI sLbdfvlI ’qy
ikMqU-pRMqU krn qy suDfr ilafAux dIaF gwlF ikMnIaF ku sfrQk ho
skdIaF hn Auh qF suDfr df amlI rUp dyKx qoN hI spwsLt ho skdf hY.
ieQy ieh gwl
spwsLt kr dyxI bxdI hY ik ijLlHf mYijstRyt (izptI kimsLnr) qy ijLlHy
df puils muKI afpxy aDIn pYNdy mihkimaF ivcoN iBRsLtfcfr rfhIN motI
rkm iekwTI krn df kMm krdy hn jF krn dI afigaf idMdy hn. ieh mfieaf
iksy iekwly dy jF pfrtI dy Kfqy ivc jFdI hY jF ikDry hor. ieh alwg
ivsLf hY. pr ienHF dohF AuWc aiDkfrIaF rfhIN mfieaf iekwTI krn qoN
ienkfrI hoxf BfrqI aKOqI lokrfj df sB qoN ‘ korf JUT’ hovygf.
isafsqdfn jo hyTlI pwDr qoN AuWpr qk phuMcy hn qy aslIaq jfxdy hn.
kI ies gwl qoN ienkfrI hox leI JUT bol skdy hn? awj lok jvfb cfhuMdy
hn. jy ieh swc hY qF iPr ienHF AuWc-aiDkfrIaF rfhIN ikhVy kfƒn ƒ
lfgU krn dIaF gwlF kIqIaF jf rhIaF hn? ies df jvfb hux kOmFqrI pwDr
’qy vI dyxf bxdf hY ikAuNik asIN sMsfr dy iBRsLt mulkF ivcoN sB qoN
awglI kqfr ivc hF.
hux afm hI
dyKx-suxn ƒ imldf hY ik kdI mfl aPsr qy kdI ptvfrI hVqfl ’qy cly gey
hn. ienHF vloN hVqfl ’qy jfx ipwCy bVI vwzI scfeI CupI hoeI hY
ikAuNik iBRsLtfcfr ienHF rfhIN hI kIqf jFdf hY qy lokF ƒ KusL krn
leI ienHF ’qy hI puils rfhIN kys drj kr idwqy jFdy hn. ieh lok GroN
afpxy pirvfr qy bwicaF vloN vI nmosLI Jwldy hn qy smfj vI ienHF ƒ
byeImfn dwsdf hY. pr ieh KuwlH ky kihx ƒ iqafr nhIN ik ienHF vloN
njfiejL ZMg nfl iekwTf kIqf pYsf ikwQy-ikwQy jFdf hY. iesLfry leI
ieh hVqfl df afsrf lYNdy hn qy AuWpr qk aPsrsLfhI ienHF nfl imlI
hoeI huMdI hY. srkfr vI aMdrlI gwl jfxdI hY pr ieh lok jLlIlpuxy df
smF kwtdy hoey lokF ivc luwk-mcIcI Kyzdy rihMdy hn ijvyN ik rojL
vyKx ƒ imldf hY. jo aPsr ienHF dI muwK Dfrf (iBRsLtfcfr dI Dfrf) ivc
nhIN afAuNdf Auh nOkrI vI nhIN kr skdf. awj aijhy lokF leI aYkt
sbMDI idwqy suJfa ikMny KoKly njLr afAuxgy.
puils ibl jo
‘pMjfb puils aYkt 2003’ bxn jf irhf hY:
hux ‘pMjfb
puils aYkt 2003’ bxfAux leI puils ibwl dy KrVy ’qy slfh msLvrf
mMigaf igaf hY. Auprokq hflfq dy bfvjUd ies aYkt dI sLbdfvlI ƒ GoKx
dI loV hY ijs ivc ijLlHf puils muKI qy ies nfl hI sbMiDq hor Auprly
qy hyTly aiDkfrIaF dI inXukqI, aiDkfr aqy AunHF AuWpr njLr rwKx dI
ivDI ƒ ies aYkt ’coN dyKx dI loV hY. jy aijhf nf kIqf igaf qF awj dI
pRsLfisk qy inaF-pRxflI jo aprfDIaF dy bol-bfly qihq nsLt qy lotU
idKfeI idMdI hY Aus ivc hor ivgfV af jfvygf. puils BfrU ho ky
iBRsLtfcfr rfhIN sfry mihkimaF qoN pYsf iekwTf krn leI ies aYkt aDIn
imlI sLkqI kfrn hor vI smrQ ho jfvygI. puils ƒ imlI KudmuKiqafrI dI
durvrqoN isafsI aprfDI KuwlH ky krngy qy kfƒn nF dI cIjL hor vI alop
ho jfvygI.
‘pMjfb puils
aYkt 2003’ dI Dfrf 10 dI sLbdfvlI qoN puils dI KudmuKiqafrI dI Jlk
spwsLt rUp ivc imldI hY. BfvyN ies aYkt dI Dfrf 11 ivc ijLlHf
mYijstRyt (izptI kimsLnr) ƒ hor eyjMsIaF nfl afpsI cMgy sbMD bxfeI
rwKx leI qflmyl rwKx dI gwl jLrUrI krfr idwqI geI hY qF jo ijLlHf
mYijstRyt (izptI kimsLnr) myl rwK ky puils dy kMm kfr ivc shfieqf
krn qy suhfvxf mfhOl bxfeI rwKx ivc mddgfr sfbq hovy. ieQy ‘qflmyl’
df mqlb ivafiKaf dy sImq kr idwqf igaf hY qy puils dI jvfbdyhI AuWkf
hI Kqm kIqI geI hY.
ies leI
jvfbdyhI vDfAux leI sLbd ‘qflmyl’ dy nfl puils dI ijLlHf mYijstRyt ƒ
‘jvfbdyhI’ jLrUrI krfr dyxI cfhIdI hY. ieh qF hI ho skdI hY jykr
ijLlHf puils muKI dI ‘slfnf gupq irport’ iqafr krn smyN ijLlHf
mYijstRyt dI iswDy jF aiswDy ZMg nfl ihwsydfrI bxfeI jfvy. asl ivc
ies aYkt rfhIN aPLsrsLfhI (kfrjkfrI) qoN bfkI bcy aiDkfr Koh ky
pUrnrUp ivc puils mihkmy nMU dyx df spsLt kIqf jf irhf kMm hY jo ies
aYkt ivc Dfrf 25 qoN 37 qk styt srkfr vwloN puils dy pRbMD qy
ingrfnI rwKx dI gwl ‘styt sikAuirtI kimsLn’ rfhIN khI geI hY Auh
pihlF ho rhy DoKy nfloN vwzf DoKf qF hY hI sgoN iewk idKfvf vI hY.
pihlF ijLlHf mYijstRyt (izptI kimsLnr) aDIn pMjfb aMdr ‘ijLlHf
sLkfieq kmytIaF’ sQfpq huMdIaF rhIaF hn. AunHF kmytIaF ivc srkfr
vwK-vwK sMsQfvF afid ’coN afpxI mn-mrjLI anusfr afpxy ‘cfplUsF’ nMU
bqOr mYNbr lYNdI sI. AunHF mYbrF leI ies kmytI ’c inXuwkqI hox nMU
hI afpxy leI bhuq vwzy mfx vflI gwl smJI jFdI rhI hY. srkfr dIaF
vDIkIaF qF kI, Auh ijLlHf mYijstRyt (izptI kimsLnr) sfhmxy puils
ijLafdqIaF dI gwl krn dI ihMmq vI ies zroN nhIN sn krdy ik ikDry
snmfn vjoN ‘ijLlHf sLkfieq kmytI’ ivc imlI mYbrIN hI nf Kuws jfvy.
aijhy kmytI mYbrF ny jdoN pMjfb aMdr puils DVf-DV nOjvfnF nMU mfr
rhI sI, srkfr dI hF ivc hF imlf ky lokF df nuksfn jLrUr krvfieaf
hovygf. ieh ‘ijLlHf sLkfieq kmytIaF’ srkfr leI lfBkfrI sfbq hoeIaF
sn BfvyN Ayus vyly vwzI pwDr ’qy nOjvfnI df Gfx kIqf igaf sI. ies
aYkt aDIn ingrfnI leI kih ky bxfieaf jfx vflf ‘styt sikAuirtI kimsLn’
puils dIaF vDIkIaF nMU jLfiej TihrfAux leI vriqaf jfvygf qy ‘ijLlHf
sLkfieq kmytIaF’ nfloN vI vD Kqrnfk sfbq hovygf. ieh ‘kimsLn’ iksy
vI pRkfr puils dI mnmfnI nMU rokx leI lgfm df kMm nhIN kr skygf. ies
aYkt dy pfs hox nfl puils dy kMm-kfr dI pfrdrsLqf hor vI Kqm ho
jfvygI. ieh bhuq icMqf vflI gwl hY.
ipCly qjLrby
qoN sbk iswKx dI loV hY ik ibnF igRPqfrI idKfey puils KuwlHy afm
ivakqI ƒ cuwk ky lY jFdI sI. ijsƒ vI Auh sLwkI krfr dy idMdI sI qy
AusqoN bfad Ausdf aqf-pqf dwsx ƒ vI iqafr nhIN huMdI sI. ieQoN qwk
ik ijLlHf mYijstRyt ƒ vI puils ies pRqI jvfbdyh nhIN rhI sI. ieh
jfxkfrI jLmInI hkIkq qoN iekwTI kIqI hoeI hY aYvyN mnGVHq nhIN.
BfvyN lok zrdy mfry ies ƒ shI pfAux leI awgy nf hI afAux. ajy qwk vI
afm lokF ivc iehI jfxkfrI bxI hoeI hY ik ijLlHf mYijstRyt hI pUry
ijLlHy dy kMm dI dyKBfl krdf hY qy Aus ƒ hr iewk ho rhy kMm dI
jfxkfrI huMdI hY qy Aus dy hukm nfl hI kMm ho rhy huMdy hn. ies
pwKoN ijLlHf mYijstRyt inhwQy ho ky pMjfb ivc qkrIbn 20 sfl qoN kMm
kr rhy hn. ijLlHf mYijstRyt iksy pRkfr vI lokF ƒ puils rfhIN iensfP
dyx qoN asPl rhy hn.
ieh ik pMjfb
puils aYkt 2003 dI Dfrf 12 afid ivc ijQy srkfr ƒ kfƒn avsQf nfl
nijwTx leI inXukqI krn dy aiDkfr idwqy hoey hn AuQy hI aYkt ivc ieh
sLrq hoxI cfhIdI hY ik mUl ahuidaF ’qy inXukq kIqy aPsrF qy AunHF dy
njLdIkI KUn dy irsLqydfrF jF/qy sMXukq pirvfr dI sfrI sMpqI/jfiedfd
(cl qy acl) jnqk krnf jLrUrI krfr idwqf jfvy. ieh isDFq hr mihkmy
ivc aiDkfrI qy krmcfrI nMU BrqI krn smyN qoN hI jLrUrI krfr idqf
jfxf cfhIdf hY. jdoN ik dysL aMdr isafsqdfnF qoN lY ky hr mihkmy dy
krmcfrI qy aiDkfrI dy inwjI irkfrz ivc AunHF vloN hlPIaf ibafn rfhIN
afpxI jfiedfd df vyrvf dyxf jLrUrI krfr idwqf jfvy jo Aus dy ‘srkfrI
inwjI irkfrz-srivs zfkUmYNt’ dy ainwKVvF aMg vjoN bxy.ies nfl axcfhI
inwjI jfiedfd bxfAux leI qy AuWc-ahuidaF ’qy irsLvq dy ky ibrfjmfn
hox dI rucI ƒ TwlH pvygI.
BfvyN aijhI
muwK Dfrf ivc rih ky koeI ivrlf hI iemfndfr puils aPsr inwqrygf pr
puils aYkt aMdr pRbMD hoxf cfhIdf hY ik jykr iksy puils aPsr ’qy
njfiejL dbfa pf ky gLYr-kfƒnI kMm krvfieaf jf irhf hovy qF Aus ƒ
ilKqI rUp ivc sbMDq kys dI pVqfl smyN bqOr qPqIsLI aPsr irkfrz ’qy
ilaf sky bsLrqy ik Auh ies dI afV ivc koeI afpxI kuqfhI ƒ nf
CupfAuNdf hovy.aijhI kIqI itwpxI pVqfl df ivsLf jrUr bxy pr inrpwKqf
nfl kMm krn vfly puils aPsr nMU ieh afDfr bxf ky iksy pRkfr vI
insLfnf nf bxfieaf jfvy.pr ajy qk aijhf inXm/Dfrf qF kI bxnI sI sgoN
ies dy Ault puils qoN kMm jrUr krvfieaf jFdf hY.
ies aYkt aDIn
puils krmcfrI qy aiDkfrI ƒ ijLMmyvfrIaF qy aiDkfrF dI gwl krky ijvyN
24 GMty Pfhy tMgx dI ivAuNq rwKI njLr afAuNdI hY. BfvyN sPfeI vjoN
ikhf jfvygf ik puils aiDkfrIaF qy krmcfrIaF dI shUlq leI ies aYkt
aDIn rUljL ajy bxny hn Aus ivc AunHF dI izAUtI df smF insLicq kr
idwqf jfvygf qy isrP axsuKfvyN kfrnF krky hI vwD smF izAUtI leI
jfvygI. ies shUlq dI md ƒ aYkt ivc hI sLfml krnf cfhIdf hY. ieh
puils ƒ mfzrn ivDI nfl kMm krn leI mfnisk qOr ’qy iqafr krn ivc
shfeI hovygI. awj puils dy hyTly krmcfrI qy aiDkfrI izAUtI df smF
vwD hox kfrn bVy qxfa ivc ivcrdy dyKy hn jo afpxI mfniskqf ƒ sucfrU
rUp ivc rwK ky TIk vqIrf nhIN krdy. ies leI ienHF dI izAUtI df smF
insLicq krn dI loV hY qF jo ieh afpxf mfnisk sMquln kfiem rwK ky
smfj dy qMrusq aMg vjoN afpxI izAUtI krn dy Xog ho skx.
awj afm ivakqI
iekwlf-dukwlf jf ky Qfxy afpxI isLkfieq drj krfAux dI ihMmq nhIN kr
skdf. Ausƒ tfAUtF dy vws pYxf hI pYNdf hY. jykr afm afdmI puils
bulfAux ivc sPl ho vI jFdf hY qF pihlF isLkfieq vwl njLr mfrn dI QF
puils ‘asfmI’ dyKdI hY ik iks qoN imwTIaF golIaF iml skdIaF hn qF
iPr Aus vwl hI iensfP dI qwkVI df plVf BfrI kIqf jFdf hY. bws iPr
Aus vyly qoN hI byiensfPI sLurU ho jFdI hY qy aYkt dIaF DfrfvF
bymqlbIaF ho ky rih jFdIaF hn. pr ieQy hI gwl kihxI bxdI hY ik jy
puils iemfndfr hovy qF qurMq iensfP iml skdf hY. jo kMm adflqF ivc
sflF-bwDI nhIN ho skdf Auh puils imMtF ivc kr ivKfAuNdI hY. ieh hr
afm puils vfly dI jfxkfrI ivc hY pr nfl hI AunHF df mMnxf hY ik ies
qrHF ieQy ieh hoxf asMBv hY ikAuNik vgfr nMU pUrf krn leI aslI
aprfD-dr (jo puils dI kmfeI df sfDn bxI hoeI hY) ƒ CupfAuxf qy
bcfAuxf huMdf hY.
awj isafsqdfn,
aPsrsLfhI qy hor smfijk ivigafnI jo vI ies aYkt aDIn sLbdfvlI GVn
ivc ihwsf pfAuNdy hn Auh ieh qYa nhIN kr sky ik puils dI tRyinMg,
POjI pwDr dI hovy jF aPsrsLfhI pwDr dI hovy jF ienHF ivc koeI afpsI
sumyl pYdf krn vflf hor ZMg qrIkf tRyinMg rfhIN bdilaf jfvy.mihkimaF
dI tRyinMg dy ZMg qrIky alwg hox qy iksy sumyl dI axhoNd kfrn ieh
afpsI qflmyl rwKx ivc asmrQ hn. POj ny iswDf dusLmx nfl tkrfAuxf
huMdf hY jdoN ik puils ny afm kfƒn dI pflxf krn vfly nfgirkF qy Ausƒ
qoVn vfilaF nfl vrqxf huMdf hY. aPsrsLfhI ny ieh dyKxf huMdf hY ik
kI vwK-vwK mihkmy afpxI tRyinMg anusfr awj dy nvyN Xuwg ivc afpxI
sImf pfr qF nhIN kr rhy huMdy. ieh gwl vwKrI hY ik hux iBRsLtfcfr df
bolbflf hox krky sfry hI ieko ijhy njLr af rhy hn. iek mihkmf dUsry
dI dlIl suxn leI iqafr nhIN aqy sfry aiDkfr hr mihkmf afpxy pfs hI
rwKxf cfhuMdf hY qy dlIl idMdf hY ik jykr sfry kMm iBRsLtfcfr dy
rfhIN hI hoxy hn qF ikAuN nf lokF nfl sbMDq kMm iek mihkmf hI ikAuN
nf krdf rhy? awj Bfrq aMdr inaFpfilkf, aPsrsLfhI, puils qy isafsqdfn
bhuq burI qrHF iBRsLt ho jfx kfrn bdnfm hn. ies leI puils nhIN
cfhuMdI ik dUsry mihkimaF dy kIqy PYsilaF ƒ jF hor vI iksy pRkfr dy
kMmF jF suDfrF ƒ ibnF KfDy-pIqy afpxy zMzy rfhIN lfgU krvfey ikAuNik
pUrn qOr ’qy puils dI ieh mfniskqf bx geI hY ik dUsiraF mihkimaF qoN
hoieaf hukm/kMm vI iBRsLtfcfr qoN vgYr hoieaf nhIN ho skdf qy ies
leI ies ƒ lfgU krvfAux leI vI puils irsLvq mMgdI hY qy burI qrHF
bdnfm hY. mihkimaF df afpsI qflmyl tuwt cuwikaf hY.ijs qrHF ik ies
aYkt qoN njLr afAuNdf hY, puils lokF sbMDI sfry aiDkfr afpxy hwQ ivc
lY ky hI kMm krnf cfhuMdI hY. iBRsLt isafsqdfn puils afsry hI jIa
irhf hY qy jfx-buwJ ky cuwp vwtI bYTf hY.
awj puils
KuwlHyafm svIkfr kr rhI hY ik iksy vI aprfD hox ’qy ‘brfmdgI’ vflI
khfxI lgBg mnGVHq huMdI hY jdoN ik igRPqfrI df smF vI TIk nhIN
idKfieaf huMdf.keI vfrI qF shI gvfhF dy awgy nf afAux kfrn gvfh vI
JUTy hI huMdy hn. ieh kmjLorI vI puils dI mfVI kfrgujLfrI vwl hI
sMkyq krdI hY. ies leI mOjUdf aYkt bxn ’qy vI puils dy cMgy vqIry
aqy siQqI ivc suDfr ilafAux dI gwl bhuqI AusfrvfdI njLr nhIN afAuNdI
hY. iehI kfrn hY ik puils dI inaq ’qy bxI sLwk lokF nMU swc kihx leI
AuqsLfihq nhIN krdI hY.
moty qOr ’qy
ies aYkt ivc vI afm vFg kuJ pirBfsLfvF dyx qoN bfad ahuidaF dI vMz
dwsx dy nfl styt (iek qfnfsLfh jF kuJ hor qfnfsLfhF nfl iml ky clfeI
jf rhI srkfr) dy ivckfr ‘styt sikAuirtI kimsLn’ (ijvyN ik pihlF
izptI kimsLnr aDIn ijLlHf isLkfieq kmytIaF jo drsLnI pihlvfn vFg
giTq kIqIaF idKfeI rwKIaF sn) rfhIN puils pRbMD qy ingrfnI rwKx dIaF
DfrfvF dy nfl ijLlHf mYijstRyt ƒ isrP koafrzInysLn df kMm idwqf igaf
hY. jo mihkimaF ƒ iml ibTf ky sFvIaF surF rwKx df kMm krygf. Bfv
Ausdy afpxy kol koeI vI dyK-ryK (supervision) dy aiDkfr ies
qoN vwD dUsry mihkimaF pRqI nhIN hoxgy qy nf hI Aus ƒ koeI jvfbdyh
hovygf. Auh ies ivc vI asPl rihx dI sUrq vyly isrP iek sUhIaf/pRyirq/sUcnf-pRdfqf
df kMm krygf. puils iKlfP apIl, dlIl isrP styt (pRFq) srkfr pfs hI
kIqI jf skdI hY qy styt (pRFq) srkfr df hukm aMqm hovygf qy Ausdy
hukm ƒ cuxOqI iksy vI adflq ivc nhIN idwqI jf skygI ikAuNuik ies
aYkt dI Dfrf 102(1) rfhIN puils pfs mnmfnI krky afm nfgirk dy
afjLfdI dy hwk Kohx df bhfnf mOjUd hY.pr ies aYkt dI Dfrf 103 aDIn
puils aPsr dI igRPqfrI qy kys clfAux leI srkfr qy pMjfb puils dy
muKI qoN mMnjLUrI lYxI jLrUrI hY.
kI puils qy aprfDI-gwTjoV hI
dysL aMdr aprfD dI rokQfm dI QF aprfD krvfAux leI ijLMmyvfr bixaf
rhygf? kI kfnMUn nMU iCwky tMg ky isafsqdfn / hukmrfn pfrtI PMz afid
dy nF ’qy ijLlHf mYijstRyt qy ijLlHf puils muKI rfhIN pYsf iekwTf
krky afpxy vot bYNk dy mfPIey nMU aprfD krn dI KuwHl dyeI rwKygf?
ies siQqI ’c kfnMUn (hiQafr) qy puils (aml) qoN kI afs kIqI jf skdI
hY? hux socx dI loV hY ik BfrqI puils qy aprfDI-gwTjoV qoN bcx leI
kfnMUn ikho ijhf hovy? kI Bfrq aMdr pUrn pfrdrsLqf qoN ibnF iensfP
lYx leI koeI hor rfh hY? kI mnmfnI krn dI gMujLfiesL rwK ky bxfey
gey kfnMUn lokF df kfnMUn ivc ivsLvfs bhfl kr skxgy? kI Bfrq aMdr
‘kfnMUn dy rfj’ jF ‘iensfP dy rfj’ qoN vgYr lokrfj kfiem rih skygf?
afid mhwqvpUrn pRsLn hn ijnHF df ies aYkt aMdr koeI jvfb nhIN hY.afs
hY ik inaFpsMd ivdvfn jLrUr ‘pMjfb puils ibWl’ dIaF DfrfvF ’qy
ivsQfr nfl ivcfr krky sfrf mfmlf lokF sfhmxy ilafAux leI XqnsLIl
hoxgy.
http://www.sikhmarg.com/your-view17.html |